Wat zegt de wet over de zorgplicht?
Atlas Letselschade legt uit wat de wettelijke zorgplicht van de werkgever inhoudt bij letselschade. In artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek (BW) staat dat de werkgever verplicht is om de lokalen, werktuigen en gereedschappen zo in te richten en te onderhouden dat de werknemer beschermd is tegen gevaar voor lijf, eerbaarheid en goed. Dit noemen we de zorgplicht van de werkgever. Het gaat niet om een vrijblijvende richtlijn, maar om een harde wettelijke verplichting.
De zorgplicht gaat verder dan alleen het gebouw waarin u werkt. Ook de werkwijze, de gebruikte materialen, de instructies die u krijgt en het toezicht dat uw werkgever houdt, vallen hieronder. Kort gezegd: uw werkgever moet er alles aan doen wat redelijkerwijs mogelijk is om te voorkomen dat u letsel oploopt tijdens uw werk.
Wat moet de werkgever concreet doen?
De zorgplicht vertaalt zich in een aantal concrete verplichtingen. Allereerst moet de werkgever een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) opstellen. Dit is een verplicht document waarin alle risico's op de werkvloer in kaart worden gebracht, samen met een plan van aanpak om die risico's te beperken. De Arbowet schrijft dit voor.
Daarnaast moet de werkgever persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM's) beschikbaar stellen wanneer het werk daarom vraagt. Denk aan veiligheidshelmen op een bouwplaats, gehoorbescherming bij lawaaiig werk, veiligheidsschoenen in een magazijn of beschermende handschoenen bij het werken met chemische stoffen. Het is niet voldoende om deze middelen alleen beschikbaar te stellen. De werkgever moet er ook op toezien dat medewerkers ze daadwerkelijk gebruiken.
Verder is de werkgever verplicht om duidelijke veiligheidsinstructies te geven. Nieuwe medewerkers moeten worden ingewerkt met aandacht voor veiligheid. Bij veranderingen in het werkproces of bij nieuwe machines moeten werknemers opnieuw worden geïnstrueerd. Tenslotte moet de werkgever actief toezicht houden. Alleen een bordje ophangen met veiligheidsregels is niet genoeg.
Wanneer is de werkgever aansprakelijk?
Als u letsel oploopt tijdens uw werk, dan hoeft u als werknemer slechts twee dingen aan te tonen: dat u schade heeft geleden en dat die schade is ontstaan tijdens de uitoefening van uw werkzaamheden. U hoeft niet te bewijzen dat uw werkgever iets fout heeft gedaan.
De bewijslast ligt namelijk andersom. Het is de werkgever die moet aantonen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Hij moet laten zien dat hij alle maatregelen heeft genomen die redelijkerwijs nodig waren om het ongeval te voorkomen. Dit heet de omgekeerde bewijslast en is vastgelegd in artikel 7:658 lid 2 BW. In de praktijk betekent dit dat werkgevers bijna altijd aansprakelijk zijn als een werknemer letsel oploopt op het werk.
Voorbeelden van schending van de zorgplicht
In de dagelijkse praktijk zien we regelmatig situaties waarin werkgevers hun zorgplicht niet nakomen. Enkele voorbeelden:
- Een bouwvakker valt van een steiger omdat er geen valbeveiliging aanwezig was en er geen veiligheidshelm was verstrekt.
- Een magazijnmedewerker glijdt uit over een gladde vloer die al weken niet is gereinigd, ondanks meldingen van werknemers.
- Een productiemedewerker raakt bekneld in een machine omdat er geen noodstopknop bereikbaar was en er geen instructie was gegeven over veilig gebruik.
- Een kantoormedewerker ontwikkelt ernstige rugklachten doordat er geen ergonomische bureaustoel beschikbaar was gesteld, ondanks herhaalde verzoeken.
- Een schoonmaker wordt blootgesteld aan schadelijke stoffen zonder dat er handschoenen of een masker werden verstrekt.
In al deze gevallen heeft de werkgever verzuimd om redelijke maatregelen te treffen. Daarmee is de aansprakelijkheid snel vastgesteld.
Uitzondering: opzet of bewuste roekeloosheid
Er is maar een uitzondering op de aansprakelijkheid van de werkgever. Als het letsel het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer, vervalt de aansprakelijkheid. De lat hiervoor ligt echter zeer hoog. Het gaat om situaties waarin de werknemer zich er volledig van bewust was dat zijn gedrag gevaarlijk was en hij dat risico willens en wetens heeft genomen.
Een voorbeeld: als een werknemer zonder enige aanleiding op een draaiende machine springt terwijl hij weet dat dit levensgevaarlijk is. In de praktijk wordt opzet of bewuste roekeloosheid bijna nooit aangenomen door rechters. Het feit dat een werknemer even niet oplet of een onhandige handeling verricht, is geen bewuste roekeloosheid.
Wat doet Atlas Letselschade voor u?
Heeft u letsel opgelopen op het werk? Dan is de kans groot dat uw werkgever aansprakelijk is. Atlas Letselschade beoordeelt uw situatie kosteloos en begeleidt u bij het hele traject. Wij stellen de aansprakelijkheid vast, verzamelen het bewijs, regelen contact met medische deskundigen en onderhandelen met de verzekeraar van uw werkgever. U betaalt hier niets voor, want onze kosten worden volledig vergoed door de aansprakelijke partij.